Dankzij samenwerking altijd een goed product voor een goede prijs
‘Eén woning per werkdag’ is het devies bij het PlusWonen-concept van Jongen. ‘Conceptueel en industrieel bouwen kan alleen een succes zijn als je de hele keten superstrak organiseert en met je co-makers continu werkt aan verbetering. Dan kun je altijd een goed product voor een goede prijs blijven maken’, legt manager woningbouwconcepten Sjoerd Hermans uit. Met Transcarbo – één van de VHZ-bedrijven – en Geelen Beton heeft hij al jaren een vruchtbare samenwerking.
Bouwend Nederland staat voor de gigantische opgave om vanaf 2024 100.000 nieuwbouwwoningen per jaar te bouwen. Dat doel kan alleen gehaald worden door industrialisatie, is Hermans’ overtuiging. Traditioneel bouwen gaat niet alleen te langzaam, er zijn ook onvoldoende vakmensen beschikbaar die een huis op de bouwplaats van de grond af kunnen optrekken in bijvoorbeeld kalkzandsteen. ‘En dan spreek ik nog niet eens over de steeds hogere eisen aan bijvoorbeeld energiezuinigheid en kwaliteitsborging’, zegt Hermans. ‘Ook om de logistiek en de veiligheid op de bouwplaats beheersbaar te houden, zeker bij grote projecten van zestig, zeventig woningen tegelijk, is verdere industrialisatie een must.’
Jongen sloeg al rond 2015 die weg in met het PlusWonen-concept van moederbedrijf VolkerWessels, dat de regionaal gewortelde dochterondernemingen verder konden invullen in samenwerking met co-makers voor onder meer de prefab-betonnen vloeren en wanden en de kozijnen. Jongen ging daarvoor in zee met respectievelijk Geelen Beton en Transcarbo en dat was het begin van een samenwerking die nog altijd veel voordelen oplevert.
Klant: Sjoerd Hermans | Manager woningbouwconcepten (o.a. PlusWonen) van Jongen
Hoe zijn jullie bij Transcarbo terechtgekomen?
‘Als je tweehonderd woningen per jaar wilt bouwen moet je twee dingen heel goed voor elkaar hebben. Je moet goed vooruit kunnen plannen én je hebt 100 procent toegewijde partners nodig. En dan bedoel ik niet bedrijven die simpelweg produceren wat wij hen voorschrijven, maar co-makers die hun expertise inzetten om elkaar te versterken, om samen continu het product én het proces te blijven verbeteren. We kenden Transcarbo al als betrouwbare leverancier en hebben hen uiteindelijk geselecteerd vanwege hun goede ideeën voor proces- en productontwikkeling. Uit de samenwerking zijn al snel mooie, slimme ideeën ontstaan.’
"We kenden Transcarbo al als betrouwbare leverancier en hebben hen uiteindelijk geselecteerd vanwege hun goede ideeën voor proces- en productontwikkeling."
Kun je daar een voorbeeld van noemen?
‘De traditionele methode was om kozijnen op de bouwplaats te monteren. Het was bij aanvang van de samenwerking al een hele stap om dat bij Geelen te gaan doen, in de voltooide gevelelementen. Maar al snel daarna hebben we samen een methode ontwikkeld om ze in te storten.’ Daar hebben we heel veel energie in gestoken want zoiets kan alleen als het productieproces héél nauwkeurig op elkaar is afgestemd, maar het is kwalitatief beter en het levert enorm veel tijdwinst op.
Dat is dus Cascoready avant la lettre…
,,Ja, het heette toen nog niet zo, maar in feite zijn we vanaf dag één met dit concept bezig geweest. De voordelen zijn gigantisch. We monteren op de bouwplaats de kant-en-klare casco-onderdelen en we hebben direct een wind- en waterdichte woning. Daarna kunnen we tegelijk binnen met de afbouw bezig en buiten met het metselwerk. Dat maakt de planning dus een stuk compacter.’
Zijn er nog meer voorbeelden van wat het partnerschap jullie brengt?
‘We hebben ook – en dat is procesmatig best een belangrijke keuze geweest – een kozijnenboek gemaakt, een overzicht van de meest gebruikte soorten en maten kozijnen, waaruit architecten kunnen kiezen als ze binnen ons concept een ontwerp maken. Zo beperkten we de vraag naar veel verschillende soorten producten – gunstig voor de planning en calculatie - terwijl architecten toch de mogelijkheid hielden een eigen invulling aan een project te geven. Destijds richtten we ons met PlusWonen met name op het segment van de sociale huur; toen hadden we een kleine bibliotheek aan woningen. Maar de laatste vier, vijf jaar zijn we doorgestoten naar het segment van de duurdere koopwoningen en daar hoort een ruimer pakket opties bij voor ruwbouw en afbouw. Dat is gelukt dankzij de intensieve samenwerking tussen de partners.’
"We monteren op de bouwplaats de kant-en-klare casco-onderdelen en we hebben direct een wind- en waterdichte woning."
Was de keuze voor Transcarbo dan vooral gebaseerd op jullie vertrouwen in het vermogen tot samenwerking? Met andere woorden: speelde het feit dat Transcarbo kunststof kozijnen maakt überhaupt een rol?
‘In het begin bouwden we dit concept vooral voor het huursegment en voor woningcorporaties was - en is - kunststof de norm. Dus in die zin kun je zeggen dat we ons hebben leiden door wat gevraagd werd, we hebben niet zozeer gezocht naar fabrikanten die houten of aluminium kozijnen maakten. Maar ik sta wel achter die keuze, want hoewel houten kozijnen steeds beter in onderhoud worden zijn kunststof kozijnen heel aantrekkelijk qua gebruiksgemak en onderhoudsvriendelijkheid, ook voor particuliere woningbezitters.’
Kunststof is vanwege de TCO (total costs of ownership – de opgetelde kosten voor aanschaf en onderhoud over de hele levensduur, red.) natuurlijk al jaren heel aantrekkelijk. Maar de laatste jaren spelen ook veel andere overwegingen, op gebied van milieubelasting, uitstoot, fossiele grondstoffen et cetera. Hout-producenten hameren erop dat hun project ecologisch beter is. Hoe kijk jij daarnaar? Zou je tegenwoordig een andere keuze maken?
‘We hebben een tijdje geleden een pilot gedaan met vijftien circulaire PlusWoningen in Kerkrade. Daarin hebben we uiteindelijk houten kozijnen moeten toepassen omdat die volgens de regels – en volgens de principes over circulariteit zoals de geleerden erover denken – beter zouden zijn. Maar ik formuleer het bewust zo, want het is maar net hoe je het definieert. Je moet ook naar de levensduur kijken en de mogelijkheden voor hergebruik. Het is goed dat de kunststofbranche bezig is om dat allemaal inzichtelijk en vergelijkbaar te maken. Want wij willen uiteraard heel graag met onze bestaande partners een mooi circulair product ontwikkelen.’
"Het is goed dat de kunststofbranche bezig is om dat allemaal inzichtelijk en vergelijkbaar te maken. Want wij willen uiteraard heel graag met onze bestaande partners een mooi circulair product ontwikkelen.’"
Wij zijn bij de VHZ-groep volop bezig om van al onze producten een LCA te berekenen. Onze doelstelling is om ze dit jaar en volgend jaar allemaal in categorie 1 van de Nationale Milieudatabase te krijgen. We zitten heel diep in de materie en verzamelen data op alle terreinen, van grondstoffen tot levensduur. En dat levert nu al verrassende uitkomsten en inzichten op. Een aantal factoren, zeker op het gebied van levensduurverlening, weegt mee in het voordeel van kunststof. Over 75 jaar genomen kom je uit op bijna dezelfde impact als hout…
‘Ik zou het echt fijn vinden als er wat meer lijn komt in normering en certificering, want er worden nu veel termen door elkaar gebruikt en dat brengt best veel miscommunicatie. Aan de andere kant is het belangrijk dat we ook oog houden voor de betaalbaarheid van projecten. Het is mooi als bij een product een model hoort dat inzichtelijk maakt hoe je ervoor staat over vijftig jaar. Maar een initiatiefnemer zit nú met de haalbaarheid van zijn project. Daar ligt ook een belangrijke taak voor bouwers zoals wij. Het is zoeken naar een goed circulair product dat op industriële manier gemaakt kan worden, met goed beschikbare materialen, betrouwbare leveranties et cetera. En ook: haalbaar en betaalbaar voor de klant. Voor dat stuk conceptontwikkeling stellen we nu een team samen, waarbij uiteraard ook de partners aansluiten.’
Is dat dan hét voordeel van ketenpartnerschap? Dat je niet als aannemer en leverancier min of meer tegenover elkaar staat, maar sámen optrekt, samen innoveert?
‘Het is een totaal andere benadering. Er zijn in de bouw nog aardig wat mensen die meer zien in de traditionele manier van inkopen. Die lopen nu op tegen lange levertijden en torenhoge prijzen. Die stress hebben wij niet, we hebben geïnvesteerd in de relatie, hebben met de partners een groeiproces doorlopen. Jaar in jaar uit werd de samenwerking beter en nu zijn een team dat in goede en slechte tijden voor elkaar klaar staat. Wij zijn er goed in geworden om ver vooruit te plannen, om de projecten zo op elkaar aan te laten sluiten dat we de productiestroom continu op één casco per dag kunnen houden. Er zijn geen pieken en dalen meer. Dat is voor Transcarbo ook heel plezierig, die kunnen altijd een lijn speciaal voor ons laten draaien. De eerste jaren van samenwerken zijn heel succesvol geweest. Vier, vijf jaar geleden was 25 procent van onze huizen een PlusWoning en de rest maatwerk, nu zitten we op 100 procent PlusWoningen. En we groeien nog volop door.’